Home > Onderwijs begrippen > Schrijfontwikkeling
Schrijfontwikkeling is het proces waarin een kind leert schrijven, zowel motorisch als taalkundig. Het begint bij het hanteren van een potlood en eindigt bij het zelfstandig en leesbaar produceren van teksten. Schrijven is een complexe vaardigheid waarbij motoriek, taalontwikkeling, waarneming en denkvaardigheden samenkomen.
De schrijfontwikkeling verloopt in fasen, die deels overlappen:
De ontwikkeling van schrijven wordt beïnvloed door:
In de onderbouw begint schrijven vaak met speelse schrijfactiviteiten zoals tekenen, krassen, vormen overtrekken of schrijfpatronen oefenen. In groep 3 en verder wordt er gewerkt aan leesbaar handschrift, schrijfhouding en spelling. Differentiatie is belangrijk: niet elk kind ontwikkelt zich op hetzelfde tempo of via dezelfde route.
Moeite met schrijven kan zich uiten in een krampachtige penhouding, slordig handschrift, lage schrijfsnelheid of vermijdingsgedrag. Problemen in de schrijfontwikkeling kunnen samenhangen met motorische of taalstoornissen. Tijdige signalering is belangrijk om frustratie te voorkomen en passende ondersteuning te bieden, bijvoorbeeld via de leerlingenzorg.
Schrijfontwikkeling hangt nauw samen met taalontwikkeling, executieve functies zoals plannen, en het toepassen van leerstrategieën. Goed leren schrijven is niet alleen belangrijk voor toetsen, maar ook voor creatief en reflectief denken.